Main Bar

Trò chuyện bằng máy điện báo
Talk By Lightning Telegraph Intro

....  .  .-..  .-..  --- 

Chấm-chấm-chấm-chấm; chấm; chấm-gạch-chấm-chấm; chấm-gạch-chấm-chấm; gạch-gạch-gạch.

Đó là lời chào của mã Morse. Mang tên của Samuel Morse, nhà phát minh Mỹ, mã Morse là một hệ thống của những chấm ngắn và những gạch dài đại diện cho những chữ cái. Những tín hiệu được gửi bằng việc nối và ngắt dòng điện qua một dây. Bạn có thể làm máy điện báo của chính mình để gửi những thông báo bí mật tới một người bạn.

Công việc này có thể cần chui vào kho lục lọi, sự kiên nhẫn, và có thể cần sự giúp đỡ, nhưng nó rất đáng giá đấy. Sau khi nối mọi thứ dây dợ và chuông, chỉ sau một lần sử dụng, bạn sẽ có một cái máy điện báo rồi.

Nguyên bản tiếng Anh, click here.


Chuẩn bị:
  • hai mảnh bìa cứng 20 cm x 10 cm

  • hai mảnh bìa cứng 3 cm x 8 cm

  • ba sợi dây điện dài khoảng 19 cm

  • ba sợi dây điện dài ( xem chú ý)

  • một nguồn pin "D" mới

  • bốn đinh bấm

  • hai bóng đèn (xem những chú ý)

  • một cái kéo

  • một cái kìm

  • dây buộc

Những chú ý:

Nếu bạn muốn làm máy điện báo này, bạn phải kết nối với một người bạn hoặc anh, chị em ở phòng khác, ba cuộn dây điện cần đủ dài để nối đến phòng đó. Bạn cũng có thể nối máy điện báo với những sợi dây ngắn hơn và thay thế chúng sau đó.

Những bóng đèn có thể được thay thế bởi những cái chuông hoặc đèn LED (rực sáng khi điện đi qua chúng; được sử dụng để báo nguồn điện trên máy tính và các đồ điện tử khác). Nếu bạn sử dụng đèn LED, bạn có thể thấy chúng khó nối với những sợi dây. (ảnh 6)

Tất cả những thứ đó đều không đắt và sẵn có trong những cái Radio hỏng hoặc các đồ điện tử tương tự.

Nguồn pin "D" sử dụng trong máy điện báo này là 1,5 vôn sao cho nó thích hợp đèn LED 1,5 vôn, chuông, hoặc những bóng đèn 2,37 vôn để máy hoạt động tốt.

Nếu không sẵn có, đừng lo lắng, đơn giản bạn có thể nối hai nguồn pin cùng nhau. Dĩ nhiên bạn có thể trộn lẫn: dùng một chuông trong một phòng và một bóng đèn trong phòng kia.

Những cái chuông và được đèn LED chỉ làm việc khi nối đúng các cực. Vì vậy bạn cần chú ý khi nối chúng. Trên cái chuông, dây đỏ là cực dương, dây đen là cực âm. Trên đèn LED, dây dài hơn thường là cực dương. Xem ở sơ đồ mạch điện.
Talk By Lightning Telegraph Material


Chỉ dẫn

1. Dùng kéo, cắt bỏ vỏ bọc đầu dây khoảng 1.5 cm mỗi sợi dây điện.

2. Chúng ta sẽ cần phân biệt giữa ba cuộn dây dài. Cách dễ nhất là dán một băng dính lên mỗi cuộn và đánh dấu A, B, C. (ảnh 1)

Talk By Lightning Telegraph Instructions 1
3. Gấp hai mảnh nhỏ bìa cứng 2 cm từ mép. Dán những mảnh bìa này vào cạnh ca những mnh a ln hơn. Chúng sẽ làm chức năng giống như công tắc.

4. Dán nguồn pin ở giữa một mảnh bìa cứng lớn. Cực dương (có bướu) cần phải ở vị trí như trong ảnh. (ảnh 2)

Talk By Lightning Telegraph Instructions 2
5. Dán đầu hai sợi dây ngắn tới cực âm của nguồn pin. Chú ý để cho lõi dây điện tiếp xúc với cực ca pin

6. Dùng một cái đinh mũ xuyên qua mảnh bìa lớn hơn ngay bên dưới mảnh bìa cứng công tắc.

7. Lấy đầu còn lại của một trong những sợi dây nối với nguồn pin và cuốn quanh đầu cái đinh mũ. Dùng kìm bẻ gập đầu nhọn đinh để cố định dây.

8. Buộc chuông ở cạnh khác của mảnh bìa lớn.

9. Nối đầu dây còn lại của sợi dây thứ hai với dây đen của chuông (cực âm). Chú ý để phần kim loại chạm nhau. Tốt nhất là xoắn chặt lại để không bị tuột. (ảnh 3)

Talk By Lightning Telegraph Instructions 3
10. Dùng một cái đinh mũ xuyên từ dưới lên qua tấm bìa công tắc. Khi bạn ấn xuống, hai cái đinh phải chạm nhau.

11. Dùng một đầu cuộn dây A uốn thành móc, và móc xung quanh cái đinh bấm. Dùng kìm để bẻ gập đinh như trước.

12. Buộc một đầu của dây B với cực dương (có bướu) của nguồn pin. Nhớ kim loại của dây phải chạm kim loại trên nguồn pin.

13. Xoắn một đầu của dây C tới dây đỏ của chuông (cực dương). Dán băng dính xung quanh. (ảnh 4)

Talk By Lightning Telegraph Instructions 4
 

14. Dùng một cái đinh bấm xuyên qua mnh bìa lớn thứ hai ở dưới  bìa công tắc. Nối đầu còn lại của dây B và dây ngắn còn lại, móc xung quanh đinh bấm. Dùng kìm bẻ gập đinh lại.

15. Dán đèn vào cạnh khác của mnh bìa cứng (ảnh 5).

16. Gắn đầu còn lại của dây ngắn tới bóng đèn.
Talk By Lightning Telegraph Instructions 5

17. Gắn đầu còn lại của dây A vào đầu dây kia của bóng đèn.

18. Dùng một đinh bấm xuyên từ dưới lên trên qua tấm bìa công tắc. Khi bạn ấn công tắc xuống, hai đinh phi chạm nhau.

19. Dùng một đầu dây C uốn thành móc, và móc nó xung quanh cái đinh bấm. Bẻ gập đinh bấm lại.

Máy điện báo đã hoàn thành. Chỉ việc ấn công tắc xuống là nối mạch và đèn sáng hoặc chuông kêu trên mnh bìa khác. Nếu nó không hoạt động, bạn phi kiểm tra lại những kết nối: xem các dây đã tiếp xúc chưa, nối đúng cực chưa. Nếu nó vẫn không làm việc, thử thay dây mới hơn.

Chú ý cuối cùng: Nếu bạn sử dụng đèn LED, bạn có thể thấy chúng khó nối với những sợi dây. (ảnh 6)
Talk By Lightning Telegraph Instructions 6


Mã Morse
  • Để gửi một chấm ngắn, ấn xuống và ngắt mạch ngay lập tức.

  • Để gửi một gạch dài, giữ trong thời gian dài hơn ba lần so với chấm ngắn.

  • Một dấu cách giữa các chữ cái  dài bằng thời gian một chấm ngắn.

  • Một dấu cách giữa những từ bằng thời gian một dấu gạch dài.

A .-
B -...
C -.-.
D -..
E .
F ..-.
G - -.
H ....
I ..
J .- - -
K -.-
L .-..
M - -
N -.
O - - -
P .- -.
Q - -.-
R .-.
S ...
T -
U ..-
V ...-
W .- -
X -..-
Y -.- -
Z - -..
Chấm .-.-.-
Phẩy - -..- -
Hết .-.-.
(Kết thúc)
Kiểu TELEX để gõ tiếng Việt.

AW = Ă

OW = Ơ

F dấu huyền

R dấu hỏi

AA = Â

OO = Ô

S dấu sắc

J dấu nặng

EE = Ê

UW = Ư

X dấu ngã

 

Ví dụ: XIN CHAOF BANJ = XIN CHÀO BẠN


Nguyễn Quang Sơn (dịch)

( ... ; --- ; .-- ; -. )

Copyright © 2003 Peter Piper Publishing Inc.
Last updated April 14, 2003.

100 MB free hosting. Click here to build your own free site.